Najczęściej zadawane pytania (191) Ortografia (466) Interpunkcja (161) Wymowa (61) Znaczenie (176) Etymologia (255) Historia języka (21) Składnia (254) Słowotwórstwo (101) Odmiana (268) Frazeologia (109) Poprawność komunikacyjna (196) Nazwy własne (312) Wyrazy obce (62) Różne (144) Wszystkie tematy (2586)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Ortografia2004-06-19
Jak pisze się mało pracowity, mało obowiązkowy, razem czy osobno?
Przysłówki z przymiotnikami piszemy zwykle rozdzielnie zgodnie z regułą 134 zasad pisowni polskiej, a zatem Pani zapis jest poprawny. Wyjątki od tej reguły są omówione w słownikach ortograficznych.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-18
Jak napisać nazwę: Filologia Polska? Należy użyć małych czy dużych liter?
W nazwach kierunków studiów i specjalności stosuje się pisownię małą literą, a więc filologia polska.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-16
Proszę o odpowiedź na pytanie, czy nazwy historyczne w środku zdania piszemy wielkimi literami (np. Powstanie Krakowskie)?
Nazwy wydarzeń lub aktów dziejowych piszemy w zasadzie małą literą, np. powstanie warszawskie, powstanie krakowskie, traktat wersalski, unia lubelska, kongres wiedeński itd. Ze względów uczuciowych lub dla uwydatnienia szacunku możemy jednak nazwy takie napisać wielkimi literami. (por. Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego, reguła 99).
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-16
Jak poprawnie zapisać Instytut Filologii Polskiej?
Instytut Filologii Polskiej jako nazwa jednostki organizacyjnej w placówkach naukowo-badawczych powinien być zapisany tak, jak to Pani uczyniła, czyli wszystkie wyrazy wielkimi literami.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-16
Dokument nie zaksięgowany czy niezaksięgowany?
Sprawami dotyczącymi pisowni nie z imiesłowami odmiennymi zajmowaliśmy się w poradni wielokrotnie. Wszelkie informacje znajdują się w dziale Ortografia, w którym zresztą obecnie się znajdujemy.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-06-09
Mam kłopoty z poprawną pisownią słowa sacrum, a także wyrażenia Liturgia Słowa.
Poprawna pisownia to: sacrum oraz liturgia słowa.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-06-08
Jak poprawnie pisze się nazwy województw? Czy błędny jest zapis woj. kujawskopomorskie?
Nazwy województw pisze się małą literą. Jeśli nazwa jest złożona, obowiązują zasady takie, jakimi się kierujemy przy pisowni przymiotników (województwo jakie?). A więc np.: województwo dolnośląskie (od: Dolny Śląsk), kujawsko-pomorskie (od: Kujawy i Pomorze), małopolskie (Małopolska), podkarpackie (Podkarpacie), podlaskie (Podlasie), świętokrzyskie (Święty Krzyż), warmińsko-mazurskie (Warmia i Mazury), wielkopolskie (Wielkopolska), zachodniopomorskie (Pomorze Zachodnie).
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-06-02
W Katowicach jest ulica Księdza Biskupa Adamskiego. Bardzo proszę o odpowiedź na pytanie, która pisownia jest poprawna – ul. Ks. Bpa St. Adamskiego czy ul. ks. bpa St. Adamskiego?
W Wielkim słowniku ortograficznym PWN pod redakcją E. Polańskiego (2003) w części słownikowej znajduje się zapis ulica Świętego Jana (albo: ulica św. Jana), ul. Księdza Jerzego Popiełuszki, ul. Generała Sikorskiego. A zatem, posługując się analogią, można napisać: ul. Księdza Biskupa St. Adamskiego, czyli w pełnym brzmieniu pierwsze litery pisać wielkimi literami, albo też ul. ks. bpa St. Adamskiego, czyli skróty zapisać małymi literami. Odpowiadając zatem na Pana pytanie, stwierdzam, że poprawny jest zapis drugi, czyli ul. ks. bpa St. Adamskiego.
Małgorzata Kita
Ortografia2004-05-25
Czy w zdaniu igrzyska olimpijskie w Atenach słowa igrzyska olimpijskie powinniśmy pisać wielkimi czy małymi literami?
Wielką literą piszemy nazwy imprez międzynarodowych lub krajowych, którym organizatorzy chcą nadać specjalny tytuł (por. Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego, reguła 71), a zatem napiszemy igrzyska olimpijskie, ale XXVIII Igrzyska Olimpijskie w Atenach.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-24
Według pana Mirosława Nalezińskiego oraz Grzegorza Jagodzińskiego nazwy województw należy pisać wielką literą. Ponieważ informację o tym znalazłem w Internecie, proszę o odpowiedź, czy wymienieni panowie mają rację?
O ile mi wiadomo, Panowie ci uważają, że nazwy województw należałoby pisać wielką literą, argumentując, że są to nazwy własne. Zasady pisowni polskiej, zawarte m.in. w najnowszym, Wielkim słowniku ortograficznym pod red. E. Polańskiego (jak na razie obowiązujące) mówią, że nazwy okręgów administracyjnych współczesnych i historycznych, wyodrębnionych w strukturach kościelnych i państwowych w polszczyźnie piszemy małą literą (reguła 128). Podejrzewam, że wielu Rodaków ma sugestie dotyczące zmian naszej ortografii oraz uproszczenia jej skomplikowanych nieraz zasad. Niektóre z tych propozycji (o ile okażą się zasadne) mogą kiedyś zostać uznane przez Radę Języka Polskiego – zmieniono wszak regułę pisowni nie z imiesłowami odmiennymi.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-20
Jak pisać - wielką czy małą literą: pola lednickie, pola wilanowskie, las katyński, błonia krakowskie?
Jeśli są to nazwy własne konkretnych obiektów, obowiązuje wielka litera: Pola Lednickie, Pola Wilanowskie (np. ulica czy plac o takiej nazwie); pozostałe: las katyński, Błonia krakowskie.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-05-20
Jak pisać - wielką czy małą literą nazwy leków, np. Amoksycylina, Neverapine, Apap?
Nazwy leków pisze się małą literą, podobnie jak inne nazwy wyrobów przemysłowych używane jako nazwy konkretnych przedmiotów i nieoznaczające ich marek, np. adidasy, aspiryna, atlantic, canon, kodak, kryniczanka, mercedes, napoleon (‘koniak’).
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-05-20
Jak pisać - wielką czy małą literą obcojęzyczne nazwy kwiatów i ich odmiany, stosować kursywę czy statywę?
Małą literą piszemy potocznie używane nazwy roślin (drzew, krzewów, owoców, kwiatów), także utworzonych od nazw własnych, np. amerykany, turki, patison, brukselka, marcinki. W tekstach specjalistycznych używa się nazw dwuczłonowych, które obejmują:
a) polską nazwę rodzajową (rzeczownik), pisaną zwykle wielką literą; b) polską nazwę gatunkową w formie przymiotnika (małą literą) lub rzeczownika będącego nazwą własną w dopełniaczu, pisanego wielka literą, np. Agawa amerykańska albo agawa amerykańska, Begonia Englera albo begonia Englera. Nazwy roślin użytkowych (uprawnych) mają trzeci człon jako nazwę odmiany, pisany najczęściej wielką literą i zwykle ujęty w cudzysłów, np. Begonia mieszańcowa „Bismarka” albo begonia mieszańcowa „Bismarka”. Kursywą piszemy wyrazy obce przytoczone zgodnie z obcą ortografią, np. łacińskie quasi-, explicite, a tergo.
Aldona Skudrzyk
Ortografia2004-05-20
W ogóle czy wogóle - razem czy osobno?
Z pewnością osobno.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-19
Jak się pisze nierozpatrzenie - razem czy osobno?
Nie z rzeczownikami piszemy łącznie, a więc nierozpatrzenie.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-19
Proszę rozwiać moje wątpliwości raz na zawsze: jak powinno być napisane nie wywiązywanie się i nie uregulowany. Łącznie czy rozłącznie?
Partykułę nie z rzeczownikami piszemy zawsze łącznie, czyli np. niewywiązywanie się. Nie z imiesłowami przymiotnikowymi również piszemy łącznie, czyli nieuregulowany, jednak gdy pragniemy koniecznie podkreślić czasownikowe znaczenie imiesłowu uregulowany, wtedy możemy napisać nie uregulowany.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-17
Mam problem z pisownią połączeń typu jasnoróżowy (czy jasno-różowy?) oraz odcieni kolorów i połączeń kolorów (flaga biało-czerwona?).
Przymiotniki złożone będące nazwami kolorów (np. jasnoróżowy) piszemy łącznie, bo człony złożenia są nierównorzędne znaczeniowo – człon drugi jest nadrzędny, a człon pierwszy stanowi jego określenie. Przymiotniki będące nazwami odcieni kolorów piszemy łącznie, bo oznaczają kolor wymieszany, np. zielonobrązowy = ‘brązowy w odcieniu zielonym’, złotoczerwony = ‘czerwony w odcieniu złotym’. Jeśli jednak jakiś przedmiot składa się z elementów w różnych kolorach, to używamy połączenia zielono-brązowy = ‘i zielony, i brązowy’ czy złoto-czerwony = ‘i złoty, i czerwony’. Flaga jest oczywiście biało-czerwona!
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-12
Jak poprawnie można skrócić słowo specjalista? Czy forma spec. jest poprawna?
Słownik skrótów i skrótowców Jerzego Podrackiego podaje, iż poprawny skrót od specjalista to spec. pisany oczywiście z kropką na końcu. Pomimo że skrót ten obsługuje kilka wyrazów: specjalista, specjalny, specjalistyczny i specjalność, nie ma to wpływu na jego funkcjonalność i czytelność, bo ostatecznie o właściwym odczytaniu skrótu decyduje kontekst. Nie wiem, gdzie zamierza Pan zastosować taki skrót, ale na wizytówce czy pieczątce najlepiej umieścić całe słowo, gdyż skrót mógłby się odbiorcom kojarzyć z potocznym wyrazem spec, wywołując niepożądany efekt humorystyczny.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-10
Czy staro-cerkiewno-słowiański pisze się z myślnikami?
Nazwa języka staro-cerkiewno-słowiański należy do grupy przymiotników złożonych, a te – jeśli składają się z dwóch lub więcej członów równorzędnych znaczeniowo – piszemy zawsze z łącznikiem. Wyznacznikiem formalnym może tu być spójnik i, który podstawiamy zamiast łącznika, np. flaga biało-czerwona (biała i czerwona), Akademia Górniczo-Hutnicza (górnicza i hutnicza), kraj przemysłowo-rolniczy (przemysłowy i rolniczy), biało-czerwono-niebieski, słownik polsko-francusko-hiszpańsko-włoski. Jeszcze w latach 30. XX wieku złożenie Panią interesujące pisano łącznie – por. tytuł podręcznika Henryka Ułaszyna Język starocerkiewnosłowiański (Lwów 1928). Najstarszy zapisany język słowiański bywa też nazywany językiem starocerkiewnym oraz językiem starosłowiańskim, ale w określeniach tych obowiązuje pisownia łączna. W języku niemieckim istnieje nazwa altkirchenslavische, a w angielskim Old Church Slavonic.
Katarzyna Wyrwas
Ortografia2004-05-09
Chciałem prosić o odpowiedź na pytanie o pisownię słowa niekupowanie. Piszemy je razem czy osobno?
Oczywiście łącznie, ponieważ kupowanie jest rzeczownikiem.
Katarzyna Wyrwas

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130